ព្រំដែនរវាងសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការបរិហារកេរ្តិ៍៖ តើអ្នកសារព័ត៌មានមូលដ្ឋានប្រឈមនឹងច្បាប់អ្វីខ្លះពេលចុះយកព័ត៌មាន?

 ព្រំដែនរវាងសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការបរិហារកេរ្តិ៍៖ តើអ្នកសារព័ត៌មានមូលដ្ឋានប្រឈមនឹងច្បាប់អ្វីខ្លះពេលចុះយកព័ត៌មាន? https://t.me/muyrealchat/85795

ការបំពេញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានតាមមូលដ្ឋាន ឬអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យ តែងតែជួបប្រទះនូវបញ្ហាប្រឈមធ្ងន់ធ្ងររវាងការបំពេញកាតព្វកិច្ចរាយការណ៍ការពិត និងការរងការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសផ្សេងៗ។ ថ្មីៗនេះ សំឡេងត្អូញត្អែរនិងការលើកឡើងពីសំណាក់អ្នកសារព័ត៌មានថ្នាក់ក្រោមមួយចំនួន បានបង្ហាញពីភាពស្រពេចស្រពិលរវាង «ការរិះគន់ដើម្បីស្ថាបនា» និង «ការបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ» រួមទាំងការរងការសង្ស័យខុសច្បាប់ពេលប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតបន្ថែម។ ដើម្បីចៀសវាងការធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់ផ្លូវច្បាប់ ឬការប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិបុគ្គលដទៃ សាធារណជននិងអ្នកសារព័ត៌មានចាំបាច់ត្រូវយល់ដឹងអំពីបន្ទាត់ព្រំដែននៃច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន និងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ខ្លឹមសារសំខាន់ៗនៃច្បាប់ពាក់ព័ន្ធ

ការអនុវត្តសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់ចម្បងពីរគឺ ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន (ឆ្នាំ១៩៩៥) និង ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ (ឆ្នាំ២០០៩)៖

• សិទ្ធិរិះគន់ដើម្បីស្ថាបនា (ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន មាត្រា ៤ និង ៥)៖
  
  
  • ច្បាប់ធានាសេរីភាពនៃការបោះពុម្ពផ្សាយ និងការបញ្ចេញមតិ ដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យជាមុន។
    
    
  • អ្នកសារព័ត៌មានមានសិទ្ធិរិះគន់លើការដឹកនាំ ការអនុវត្តច្បាប់ ឬភាពអសកម្មរបស់មន្ត្រីសាធារណៈ ប្រសិនបើការរិះគន់នោះផ្អែកលើមូលដ្ឋានអង្គហេតុពិត គ្មានចេតនាទុច្ចរិត និងធ្វើឡើងដើម្បីផលប្រយោជន៍សាធារណៈ។
    
    
• បទបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ (ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ មាត្រា ៣០៥)៖
  
  
  • និយមន័យ៖ គឺជាការអះអាងបំផ្លើស ឬការទម្លាក់កំហុសដោយអសុចរិតទៅលើអំពើណាមួយ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស ឬកិត្តិស័ព្ទរបស់បុគ្គល ឬស្ថាប័នណាមួយ។
    
    
  • ករណីលើកលែង៖ ប្រសិនបើការចុះផ្សាយនោះអាចបង្ហាញភស្តុតាងជាក់ស្តែងថាជា «ការពិត» ដើម្បីប្រយោជន៍ទូទៅ នោះមិនចាត់ទុកជាបទបរិហារកេរ្តិ៍ឡើយ។
    
    
• បទគំរាមកំហែង ឬការជំរិតទារប្រាក់ (ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ មាត្រា ៣៦៣ និង ៣៧២)៖
  
  
  • ការប្រើប្រាស់តួនាទីជាអ្នកសារព័ត៌មាន ដើម្បីទារផលប្រយោជន៍ អាហារ កាហ្វេ ឬប្រាក់កាស ជាថ្នូរនឹងការ «មិនចុះផ្សាយ» ឬ «លុបព័ត៌មាន» គឺជាអំពើខុសច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ មិនមែនជាកំហុសវិជ្ជាជីវៈឡើយ។
    
    

ទោសទណ្ឌ និងការទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់

ការរំលោភបំពានលើដែនកំណត់នៃច្បាប់ អាចនាំឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវតាមកម្រិតនៃទោសទណ្ឌដូចខាងក្រោម៖

1. ទោសពិន័យជាប្រាក់ (ចំពោះបទបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ)៖
   
   
   • យោងតាមមាត្រា ៣០៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ជនណាដែលប្រព្រឹត្តបទបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ ត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ចាប់ពី ១០០,០០០ រៀល ដល់ ១០,០០០,០០០ រៀល។ ទោសនេះមិនមានការឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារឡើយ ប៉ុន្តែអាចជាប់កាតព្វកិច្ចសងសំណងជំងឺចិត្តដល់ជនរងគ្រោះ។
     
     
2. ទោសពន្ធនាគារ (ករណីជំរិតទារប្រាក់ ឬគំរាមកំហែងយកប្រយោជន៍)៖
   
   
   • ប្រសិនបើមានការទាមទារលុយកាក់ដើម្បីបិទបាំងរឿងហេតុ (ជំរិតយកទ្រព្យ) ជនល្មើសត្រូវប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារពី ២ ឆ្នាំ ដល់ ៥ ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ៤,០០០,០០០ រៀល ដល់ ១០,០០០,០០០ រៀល (មាត្រា ៣៦៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ)។
     
     
3. ទោសទណ្ឌលើការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតបង្កចលាចល (មាត្រា ៤៩៥)៖
   
   
   • ការញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ ឬបង្កអសន្តិសុខសង្គម ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ ខែ ដល់ ២ ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១,០០០,០០០ រៀល ដល់ ៤,០០០,០០០ រៀល។
     
     

ការក្រើនរំលឹក និងការអនុវត្តត្រឹមត្រូវ

វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានគឺជាអាវក្រោះដ៏រឹងមាំ ប្រសិនបើអ្នកសារព័ត៌មានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវក្រមសីលធម៌ ភាពស្មោះត្រង់ និងភាពច្បាស់លាស់នៃប្រភពព័ត៌មាន។ ការរិះគន់ដើម្បីស្ថាបនា ត្រូវតែមានភស្តុតាងរឹងមាំ មិនលាយឡំនឹងការប្រមាថផ្ទាល់ខ្លួន ឬការវាយប្រហារជាន់ពន្លិចដើម្បីផលប្រយោជន៍បក្សពួកឡើយ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតដោយកម្លាំងញើសឈាមសុចរិតបន្ថែមពីលើការងារសារព័ត៌មាន គឺជាសិទ្ធិសេរីភាពស្របច្បាប់របស់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដរាបណាការងារនោះមិនពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើល្មើសច្បាប់ ឬការជួយបិទបាំងបទល្មើស។ ដើម្បីការពារខ្លួនពីការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបំបែកឱ្យច្បាស់រវាងការងារចុះយកព័ត៌មាន និងការងាររកចំណូលផ្ទាល់ខ្លួន ព្រមទាំងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពស្អាតស្អំ ដើម្បីកុំឱ្យគេឆ្លៀតឱកាសប្រើប្រាស់ផ្លូវច្បាប់មកគាបសង្កត់លើវិជ្ជាជីវៈដ៏មានតម្លៃនេះបាន។