ក្រសួងមហាផ្ទៃរុញយន្តការរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ចិញ្ចើមផ្លូវនៅរាជធានីភ្នំពេញ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងទោសទណ្ឌចំពោះការរំលោភចំណីផ្លូវសាធារណៈ

 ក្រសួងមហាផ្ទៃរុញយន្តការរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ចិញ្ចើមផ្លូវនៅរាជធានីភ្នំពេញ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងទោសទណ្ឌចំពោះការរំលោភចំណីផ្លូវសាធារណៈ https://t.me/muyrealchat/86025

២. អារម្ភកថា/សេចក្តីផ្តើម (Lead Paragraph)

ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំការងារនាពេលថ្មីៗនេះ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានក្រើនរំលឹក និងដាក់ចេញនូវការណែនាំយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ដល់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងអាជ្ញាធរខណ្ឌទាំង ១៤ ឱ្យសហការគ្នាដោះស្រាយជាបន្ទាន់នូវបញ្ហាទន្ទ្រានកាន់កាប់ចិញ្ចើមថ្នល់ និងដីចំណីផ្លូវសាធារណៈ។ ឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើគ្មានការចាត់វិធានការដោះស្រាយឱ្យចំឫសគល់ចាប់ពីពេលនេះតទៅទេ នោះត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ភាពអនាធិបតេយ្យនឹងកាន់តែរីករាលដាលពិបាកស្រោចស្រង់ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ផ្លូវថ្មើរជើង ប៉ះពាល់សោភ័ណភាព អនាម័យ និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ធ្ងន់ធ្ងរ។ ករណីនេះបានជំរុញឱ្យសាធារណជនត្រូវយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ ក្នុងការបញ្ចៀសការរំលោភបំពានទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ។

៣. ខ្លឹមសារសំខាន់ៗនៃច្បាប់ (Core Legal Provisions)

ការទន្ទ្រានកាន់កាប់ ការរៀបចំស្តង់ ឬការប្រកបរបរអាជីវកម្មលក់ដូរនៅលើចិញ្ចើមផ្លូវសាធារណៈ ត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់ជាតិសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

• ច្បាប់ស្តីពីផ្លូវថ្នល់៖

  • ចិញ្ចើមផ្លូវ និងដីចំណីផ្លូវ ត្រូវបានចាត់ទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ដែលរក្សាទុកសម្រាប់សម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់អ្នកថ្មើរជើង និងរក្សាសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍។

  • ហាមឃាត់ដាច់ខាតនូវរាល់សកម្មភាពសាងសង់សំណង់ ការដាក់តាំងលក់ទំនិញ ស្លាកយីហោ ឬការចតយានយន្តរំលោភលើចិញ្ចើមផ្លូវ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច។

• ច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក៖

  • ចិញ្ចើមផ្លូវត្រូវបានរៀបចំឡើងជាពិសេសសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង។

  • ការយកចិញ្ចើមផ្លូវធ្វើជាកន្លែងផ្ញើយានយន្ត ឬដាក់សម្ភាររារាំងដំណើរ គឺជាអំពើខុសច្បាប់ ព្រោះវាបង្ខំឱ្យអ្នកថ្មើរជើងត្រូវចុះដើរលើទ្រូងផ្លូវ ដែលជាប្រភពចម្បងនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។

• ក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖

  • ការបង្កឧបសគ្គ ឬរារាំងដល់ចរាចរណ៍សាធារណៈ ដោយចេតនាដាក់វត្ថុ ឬរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរាំងស្ទះផ្លូវ គឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់។

៤. ទោសទណ្ឌ និងការផាកពិន័យ (Penalties & Liabilities)

បុគ្គល ឬអាជីវករដែលបំពានច្បាប់ទន្ទ្រានយកចិញ្ចើមផ្លូវសាធារណៈ អាចប្រឈមនឹងការទទួលខុសត្រូវផ្នែករដ្ឋបាល និងព្រហ្មទណ្ឌ ដូចខាងក្រោម៖

• ការផាកពិន័យ និងវិធានការរដ្ឋបាល (យោងតាមច្បាប់ស្តីពីផ្លូវថ្នល់)៖

  • ជនល្មើសនឹងត្រូវរងការពិន័យជាប្រាក់ទៅតាមទំហំ និងកម្រិតនៃការរំលោភបំពាន។

  • អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចមានសិទ្ធិដកហូត រុះរើសំណង់ខុសច្បាប់ ឬសម្ភារតាំងលក់ចេញពីចិញ្ចើមផ្លូវ ដោយជនល្មើសជាអ្នកទទួលបន្ទុកចំណាយទាំងអស់លើការរុះរើនោះ។

• ទោសទណ្ឌព្រហ្មទណ្ឌ (យោងតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ)៖

  • ផ្អែកតាមមាត្រា ២៥៩ (បទរារាំងដល់ចរាចរណ៍សាធារណៈ) អំពើបង្កឧបសគ្គដល់ផ្លូវសាធារណៈដើម្បីរារាំងចរាចរណ៍ អាចត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ ទៅ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល ទៅ ១០.០០០.០០០ (ដប់លាន) រៀល។

  • ក្នុងករណីដែលការរំលោភបំពានចិញ្ចើមផ្លូវនោះ បណ្ដាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់បាត់បង់អាយុជីវិត ឬរបួសស្នាមដល់អ្នកដទៃ ជនបង្កត្រូវប្រឈមមុខនឹងបទល្មើសអចេតនាបន្ថែមទៀត។

៥. សារអប់រំ និងការដាស់តឿន (Takeaway/Conclusion)

ការប្រកបរបររកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតគឺជាសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែការរកប្រាក់ចំណូលមិនត្រូវធ្វើឡើងដោយការរំលោភបំពានលើផលប្រយោជន៍ និងសុវត្ថិភាពសាធារណៈឡើយ។ ចិញ្ចើមផ្លូវជាកម្មសិទ្ធិរួមរបស់សង្គម មិនមែនជាកម្មសិទ្ធិឯកជនរបស់បុគ្គលណាម្នាក់នោះទេ។

ការរួមគ្នាគោរពច្បាប់ មិនដាក់តាំងលក់ទំនិញ ឬចតយានយន្តរំលោភលើចិញ្ចើមផ្លូវ មិនត្រឹមតែជួយបញ្ចៀសទោសទណ្ឌតាមផ្លូវច្បាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាការចូលរួមចំណែកលើកកម្ពស់សោភ័ណភាពរាជធានី កាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងធានាសុវត្ថិភាពដល់អ្នកថ្មើរជើងគ្រប់រូប ដើម្បីសង្គមមួយប្រកបដោយសណ្តាប់ធ្នាប់ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។